مقالات

توضیح ضروری بر توضیح ضروری»

دوست ارجمند جناب آقای عطاء الله مهاجرانی در یادداشت توضیحی اخیر خود آورده اند که ماجرای حمله انصار حزب الله به هتل عباسی در دوران ریاست جمهوری آقای هاشمی  از حافظه و ناطقه ایشان صادر نشده و گویا کس دیگری آنرا برای سروش نقل کرده وسروش آنرا سهواً به مهاجرانی نسبت داده است. در کمال […]

ادامه »
نمی بینم نشاط عیش در کس….»

به نام خدا نمی بینم نشاط عیش در کس….   یکم . اسلام فقاهتی در مواجهه با دنیای مدرن، به نهایت ناکامی و ناتوانی خود رسیده است و هوس محال بازگشت به دوران قاجار را دارد.[1] اکنون هم مثل آن دوران تاریک هر امام جمعه‌‌ای مشتی «آدم» دارد که به سراغ «فاسدان و مفسدان» می […]

ادامه »
باد بی نیازی خداوند است که می وزد؟»

عطا ملک جوینی در تاریخ جهانگشا آورده استکه در بحبوحه ی چیرگی و اشغال و قتل و نهب وتجاوز مغولان، چنگیزخان به بخارا درآمد و به مسجد رفت و مشایخ و ائمّه جماعت و شریعت را احضار کرد و فرمان داد تا صندوق های قرآن را در حضور آنان، کاهدان اسبان سازند و رقاصگان و […]

ادامه »
بهشت با طعم تازیانه (2)»

اما تفسیر باطن‌بینانه‌ی مولاناجلال‌الدین، با آن همه شیرینی و دلنشینی کجا وفتوای فقیهان وحدیث محدّثان کجا که می‌گویند: در سلسله پیامبران، محمّد(ص) تنها پیامبری بود که مأموریت داشت تا مردم را به زور مسلمان کند و آن‌قدر با آنان بجنگد تا به زانوی تسلیم درآیند و لااله‌الاالله بگویند.[۱]  حدیث یادشده را راویان اهل سنت از […]

ادامه »
بهشت با طعم تازیانه (1)»

یکم: مائده‌های زمینی اگر نیست، تازیانه‌های بهشتی که هست! این شعار حکیمانه حاکمان ماست! می‌گویند شما را با شلاق به بهشت می‌بریم تا آنچه را اینجا از شما دریغ داشته‌ایم، آنجا به شما بدهند! من با این شعار صمیمانه همدلم و از حسن روحانی رئیس جمهور محترم، شرافتمندانه می‌خواهم که با آن موافقت کند که: […]

ادامه »
محمد (ص) راوی رویاهای رسولانه (5): شبی بر نشست از فلک در گذشت»

زبان تصویری و رؤیایی قرآن، آشکارا دنباله زبان تصویری ورؤیایی تجربه معراج است.و معاد قرآن بسط معاد معراجست. در چهار پاره ی پیشین، مفصّلاً و منفصلاً، سرشت رویایی و دیداری و شنیداری وحی محمّدی را به قدر طاقت، مبیَّن و مبرهَن کردم و نشان دادم که قرآن، روایت رؤیاهای رسول گرامی اسلام است. گویی وی […]

ادامه »
توبه فرمایان چرا خود توبه کمتر می کنند؟»

  ﺣﺎﺋﺮی شیرازی  ﺧﻮد ﻣﯽ‌داﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﺎﻣﻪ‌اش ﺑﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﻧﻤﯽ‌رﺳﺪ و اﮔﺮھﻢ ﺑﺮﺳﺪ ﺑﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﻧﻤﯽ رﺳﺪ   ﻣﺤﻤﺪ اﻗﺒﺎل ﻻھﻮری، ﺣﮑﯿﻢ و ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎن ھﻨﺪی، در «اﺳﺮار ﺧﻮدی» ﻣﯽ‌آورد ﮐﻪدر ﻣﺮﻏﺰاری، ﺷﯿﺮان ﺑﺮﮔﻮﺳﻔﻨﺪان ﻣﺠﺎورھﺠﻮم ﻣﯽ‌ﺑﺮدﻧﺪ و آن‌ها را طﻌﻤﮥ ﺧﻮد ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ. ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ زﯾﺮﮐﯽ ﺧﻄﺮ ﮐﺮد و ﻣﻨﺒﺮ ﻣﻮﻋﻈﻪ نهاد وﺷﯿﺮان را ﭘﻨﺪھﻤﯽ داد ﮐﻪ ﮔﻮﺷﺘ‌ﺨﻮاری ﺑﺪ […]

ادامه »
محمد (ص) راوی رویاهای رسولانه (۴): انتفاء شریعت و امتناع رسالت»

محمّد(ص): راوی رویاهای رسولانه (۴) به نام خدا میی دارم چو جانْ صافیّ و صوفی می‌کند عیبش خدایا هیچ عاقل را مبادا بخت بد روزی[۱] «مدتی این مثنوی تأخیر شد». گرچه سبب سوزی روزگار رشتۀ رؤیاها را گسست، اما این گسستی نیک سرانجام بود. جهادی قلمی آغاز شد تا نواقص آن را بر آفتاب افکنند، […]

ادامه »
بازرگان پوزیتیویست؟»

سالهاست که ناقدان، مهندس مهدی بازرگان را نواخته و نکوهیده‌اند که پوزیتیویست است. امسال هم، در نوزدهمین سالگرد درگذشت آن نیکمرد تاریخ معاصر ایران، گویندگانی محترم که در ارادت و احترامشان به مرحوم بازرگان تردیدی نیست، بدون ذرّه‌ای عناد و عداوت، این خطای خطیر را تکرار کرده‌اند و در مقام نقد و تحلیل، آن را چون بیت‌الغزل مصاحبۀ خود به کار گرفته‌اند. «مرا که پروردۀ نعمت بزرگانم»، این انحراف و تحریف گران آمد و خود را مکلّف دیدم که وضو کنم و قلم را شستشو دهم و ناسخ این خطای راسخ شوم.

ادامه »

نامه‌ها و پيام‌ها

انکیزیسیون شیعی؟ (نامهء عبدالکریم سروش به حسن روحانی در دفاع از آزادی بیان دکتر غروی)»

نامه ای به حسن روحانی در دفاع از حق آزادی بیانِ دکتر غروی؛ آزادیخواهان این کشور از جفای روزگار خسته اند و دل به حمایت دولت شما بسته اند


عنکبوت ار طبع عنقا داشتی»

عبدالکریم سروش شرم سفیهان به از غرور فقیهان / عشق فضیلت به از جنون شریعت/ نازمت‌ای شهریار دین که نهادی/ سقف معیشت نه بر ستون شریعت توضیح: متن پیش رو یادداشتی  است از دکتر عبدالکریم سروش  به همراه یکی از اشعار منتشر نشده ایشان. چنانچه پیداست دکتر سروش در این نوشته  نسبت به تصرف احتمالی موسسه صراط […]


مصاحبه‌ها

آخرش هم ندانستند كه منزلگه مقصود كجاست»

گفتگو با عبدالكريم سروش* دربارۀ انقلاب فرهنگى مهرك كمالى: آنچه در مورد وحدت حوزه و دانشگاه گفته شده بيشتر مفهوم حزبى و سياسى پيدا كرده است، اما چيزى كه قبلاً در اين باره گفته مى‏شد محتواى آكادميك داشت.  وحدت آكادميك را چطور مى‏توان تبيين كرد و وحدت حزبى ـ ‏سياسى ما را به كجا مى‏برد؟سروش:  يكى از نداهاى اصلى‏اى […]


شیعه محتاج رفرم است؛ گفتگو با عبدالکریم سروش (۱)»

گفتگو با عبدالكريم سروش اقلیتها بیش از دیگران به دنبال ابراز هویت و احراز هویتند و می کوشند تا فرق و تقابل خود را با دیگران بزرگ و پر رنگ کنند تاهویت خود را از دست ندهند، تا بقای خود را تضمین کنند و نیز برای اینکه دچار بحران هویت نشوند. و چنین عزمی و […]


درباره سروش

جان رالز و عبدالکریم سروش»

هیچ فیلسوف اخلاق متاخری نیست که به اندازه جان رالز تاثیرگذار باشد. آنتونی کنی، فیلسوف دین آکسفوردی نام و صدای جان رالز، فیلسوف آمریکایی قرن بیستمی، خوشبختانه چند صباحی است در فضای سیاست و اندیشگی ایران طنین انداز شده است. این واقعه را حقیقتاً باید به فال نیک گرفت. رالز از آن دسته فیلسوفان “بهداشتی” […]


فردید، سروش، سپاه»

یادداشت زیر به قلم «پیام فضلی نژاد» مروری است بر زندگینامه او: سردار ابراهیم حاجی محمدزاده بی تردید یکی از استثنایی ترین شخصیت‌های تاریخ سیاسی معاصر ایران است و من هرچه فکر می کنم هیچ عنوانی بهتر و رساتر از «عارف مبارزه جو» برای توصیف ایشان نمی یابم؛ شخصیتی که از اساسنامه تاسیس سپاه پاسداران […]


آرشیو اخبار و گزارشها

انقلاب کوپرنیکی در علوم اسلامی»

دومین نشست از سلسله نشست های پژوهشی پژوهشکده ادیان و مذاهب، روز چهارشنبه 21 آبان ماه برگزار شد. دکتر خلیل قنبری در این نشست که با عنوان «انقلاب کوپرنیکی در علوم اسلامی»، برگزار شد محور سخنرانی خود را به بررسی چند مقاله اخیر دکتر سروش قرار داد. به گفته دکتر قنبری هدف وی در این […]


عاشورا، اسطوره هویت»

جـرس: دکتر عبدالکریم سروش معتقد است “امام حسینی که قیامش اجازه می دهد تا مسلمانان علیه حکومت های موجود قیام کنند، به درد حکومت فعلی نمی خورد و از دید آنها نباید چنین امام حسینی را معرفی کرد. این تفسیر به درد زمان شاه می خورد. این حکومت بنا به مبانی و مواضع فقهی اش […]


از اهل قلم

تجربۀ تجربۀ دینی»

۱. رویکرد شناختی و غیرشناختی به تجربه دینی عنوان این نوشتار می‌توانست روانشناسی یا پدیدارشناسی تجربه دینی هم باشد. سخن در باب این است که تجربه دینی شبیه چه پدیده ای است. چه رخ می‌دهد وقتی تجربه ای دینی را از سر می‌گذرانیم؟ یا به تعبیر فیلسوفان ذهن، چه وضعیت ذهنی را دراین اوقات تجربه […]


کارنامه و بايسته‌هاي ترجمه آثار فلسفی در ایران در گفت‌وگوی ایبنا با سروش دباغ»

خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، لعیا درفشه: مرکب ترجمه متون فلسفی در ایران در مقطع تاریخ معاصر ــ که طبق تقسیم‌بندی کارشناسان حدودا از مشروطه تا امروز را شامل می‌شود ــ مسیر پرپیچ و خمی را پشت سر گذاشته و صرف نظر از این‌ که این مسیر در کدام یک از مقاطع تاریخی به دست حاکمان، هموار […]